Żeglarstwo widziane przez pryzmat ubiorów

 

Część II - Warstwa termoizolacyjna - przegląd materiałów

"(...) Bielizna, (czyli warstwa pierwsza) dba o właściwe odprowadzenie potu ze skóry. Warstwa ocieplająca ma sprawić, żeby było nam odpowiednio ciepło oraz ma odprowadzić wilgoć do warstwy trzeciej? zewnętrznej. Pozornie żadna filozofia - odpowiednio ciepła bluza, no może nie z bawełny z jakiegoś syntetyku i po sprawie.... Czy na pewno? Może w przypadku półgodzinnego spacerku zimową porą. Nas interesuje przypadek kogoś, kto wykonuje wysiłek fizyczny? być może przez wiele godzin, być może w trudnych zimowych warunkach. Ale niekoniecznie ciągle. Czasem trzeba odpocząć, siąść, napić się czy po prostu posiedzieć kilkanaście minut na odkrytym krzesełku wyciągu narciarskiego. Powoduje to, iż wymagania stawiane ubiorowi, który ma nam zapewnić ciepło są dość wygórowane. Warstwa ocieplająca nie powinna być gruba ani ciężka - przecież chodzi o wygodę i swobodę ruchów. Nie powinna również nasiąkać wodą - przy odpoczynku nie powinniśmy czuć ziąbu przez, cienką w końcu, bieliznę. No i powinno nam być po prostu ciepło.

Takim wymaganiom nie są w stanie sprostać klasyczne tkaniny wełno/bawełno-pochodne. Jeżeli zażyczymy sobie jeszcze aby tkanina była miękka, nie krępowała ruchów, wytrzymała na rozdarcia i obtarcia to... trafiamy ponownie w krainę włókien syntetycznych. Są to zwykle włókna poliestrowe, rzadko mieszane z naturalnymi. Z tych włókien powstają dzianiny syntetyczne - syntetyczne flausze (ang. fleece). Z takich tkanin produkuje się całą masę cieńszych lub grubszych bluz i kurtek o sportowym kroju - zwanych polarami. Zatem polar to w potocznym rozumieniu sportowa bluza lub kurtka uszyta z dzianiny syntetycznej.(...)"

"(...) Niekwestionowanym liderem w produkcji dzianin syntetycznych wykorzystywanych do szycia odzieży warstwy izolacyjnej jest firma Malden Mills. Produkuje ona całą gamę tkanin pod wspólną nazwą Polartec®. To właśnie od nazwy tej tkaniny pochodzi potoczna nazwa bluz i kurtek - polar. Skąd owa pozycja lidera zajmowana przez Polartec? Przyczyną są dość unikatowe właściwości tej dzianiny. W największym skrócie - ciepło, lekko, sucho, wygodnie. Dzianina Polartec oferuje taką samą izolację termiczną jak 2,5? krotnie grubsza warstwa dzianiny wełnianej. Polartec nie chłonie i nie kumuluje w sobie wilgoci, pozwalając jej swobodnie wydostać się na zewnątrz, jest miękki, miły w dotyku, jednocześnie dość wytrzymały. Ważne jest to, że z czasem te właściwości pogarszają się bardzo wolno, przy odrobinie dbałości bluza z Polartec'u może nam służyć wiele lat.

Nazwa Polartec obejmuje szereg dzianin syntetycznych różniących się pewnymi szczególnymi właściwościami. Najbardziej znana grupa tkanin nosi nazwę Polartec® Classic i obejmuje trzy materiały - Polartec 100, 200 i 300. Ich budowa jest podobna - składają się z osnowy oraz otaczających ją dwóch warstw włókien. Włókna są cieniutkie (nawet dziesięciokrotnie cieńsze od ludzkiego włosa), mocno skręcone. Struktura włókien tego materiału wzorowana jest na futrze niedźwiedzi polarnych. Materiał zatrzymuje masę powietrza we włóknach i między nimi. Jednocześnie świetnie przepuszcza parę wodną. Samej wody nie lubi? włókna są hydrofobowe, czyli jej nie chłoną a wręcz odpychają, zatrzymują ok. 1% wody w komorach powietrznych. Taka tkanina zatem szybko schnie. Struktura materiału nie pozwala się mu mechacić. No i jest bardzo lekka, zachowując jednocześnie świetny stosunek wagi do zdolności termoizolacyjnych.

Polartec 100 jest cienką dzianina idealnie nadająca się do na cienkie bluzy - zarówno z krótkim jak i z długim rękawem, również na półgolfy. Bluza z Polartecu 100 jest wstanie skutecznie zastąpić nawet dość gruby sweter. Dla wielu narciarzy posiadających ocieplone kurtki, bluza z Polartecu 100 właściwie kończy sprawę - grubszej warstwy termicznej najczęściej nie potrzebują.

Polartec 200 z kolei zalecany jest jako typowa warstwa ocieplająca dla systemów trójwarstwowych. Niektóre firmy produkują właśnie z tego materiału tzw. kurtki podpinkowe - mało atrakcyjne, zwykle proste bluzy przeznaczone głównie do wpięcia jako termoizolacja do kurtek zewnętrznych. Wiele kurtek z wszytym ociepleniem wykorzystuje właśnie materiał tej klasy. Następny w rodzinie Classic?
Polartec 300 jest wyraźnie grubszy. Oprócz produktów typowo podpinkowych, z Polartecu 200 i 300 szyje się również często bajeranckie kurtki, które prezentują się świetnie jako warstwa zewnętrzna. Polartec 200 i 300 produkowany jest również w wersji Bipolar. Tutaj inne są warstwy po obu stronach osnowy (o podwyższonej oddychalności). Warstwa zewnętrzna jest bardziej zbita, wewnętrzna powiększona. Bipolar zapewnia lepszą oddychalność, jest bardziej odporny na deszcz i wiatr zapewniając jednocześnie podobny komfort termiczny. Producent twierdzi, że w warunkach suchych i bezwietrznych Polartec 100 zapewnia komfort cieplny do 0°C, 200 do -10°C a 300 do -30°C (Bipolar 300 do -35°C).

Ponieważ ponoć zawsze można wymyślić coś lepszego, aktualnie mamy na rynku następców Polartec'u 100, 200. I tak mamy odpowiednio Polartec Micro i Polartec Thermal Pro. Ten drugi ma być cieplejszy od 200-tki, trwalszy i bardziej wodoodporny a jednocześnie ma oferować, przy mniejszej niż 300-tka wadze, tylko nieco gorszą termikę. Produkowany jest również Polartec Thermal FR, gdzie FR to akronim terminu Flame-Resistant - Polartec w tej wersji ma być niepalny. Z kolei Polartec Shearling posiada efektowne wizualnie wykończenie - przypomina wyglądem krótko-strzyżone owcze futro. Szczególnie panie bywają zainteresowane kurtkami wykończonymi tym rodzajem polaru - na pierwszy rzut oka niejednokrotnie przypominają one do złudzenia... kożuszki.

Cała rodzina dzianin Polartec umożliwia dobranie sobie bluzy czy kurtki zarówno typowo izolacyjnej (pod kurtkę zewnętrzną) jak również takiej, która z powodzeniem może być w pewnych warunkach wykorzystywana jako kurtka zewnętrzna. W pewnych, czyli jakich? Otóż wymienione wcześniej dzianiny Polartec mają istotną wadę - są przewiewne. Są mniej lub bardziej naładowane powietrzem? w końcu ich podstawowa rola to izolować termicznie i dobrze odprowadzać wilgoć. Spojrzenie pod światło przez Polartec powinno wyjaśnić jego przewiewność. Przewiewność stawia pod znakiem zapytania użyteczność Polartec'u jako materiału dla warstwy zewnętrznej na wietrzne warunki (...)"

"(...) Czy miłośnicy polarów skazani są, zatem na wkładanie kurtek zewnętrznych nawet wtedy, gdy nie pada a tylko wieje? Całe szczęście nie. Milden Mills oferuje na takie okazje kolejne rodzaje Polartec Wind Pro, Polartec Windblock i Polartec Power Shield. Pierwszy posiada, jak twierdzi producent, 25% zwiększoną odporność na przewiewanie. Osiągnięto to dzięki specyficznemu, ciasnemu i gęstemu dzianiu tkaniny. Wiatr wpada w taki materiał i jest tam dość skutecznie wyhamowywany. Wszystko to dzieje się przy oddychalności nie gorszej niż w przypadku klasycznych tkanin. Odporność na przewiewanie jest większa, ale nie na 100%. Taką ochronę przed wiatrem ma zapewniać Windblock. Ten materiał składa się z dwóch warstw dzianiny Polartec z umieszczoną pomiędzy nimi cienką, dobrze oddychającą, poliuretanową membraną blokującą wiatr i deszcz. Komfort termiczny zbliżony jest do 300-etki. Niestety trudności w odpowiednim podklejeniu szwów sprawiają, że kurtki z Windblocku przemakają na szwach, choć rzeczywiście, sam materiał nie przemaka zbyt szybko. Dokładniej - zewnętrzna warstwa powoli, (ale niestety konsekwentnie) nasącza się wodą. Za to w pełni zasługuje na swoja nazwę, zapewniając świetną ochronę przed wiatrem. Winblock występuje również w wersji ACT, gdzie ACT to akronim terminu Air Control Technology. Polartec Windbloc-ACT® ma zwiększoną oddychalność, zmniejszą wagę i grubość. Dzieje się to kosztem pogorszenia wiatro-szczelności, którą producent ocenia na 98%. Manipulacje włóknami poliestrowymi i poliuretanowymi membranami doprowadziły do powstania Polartec'u Power Shield. Ten został zaprojektowany po to by trzecia, zewnętrzna warstwa... przestała być konieczna! Power Shield ma zastąpić klasyczny układ - fleece i kurtka membranowa, zapewniając wiatroszczelność, wodoszczelność, odporność na ścieranie, rozciągliwość. I wszystko to przy mniejszej wadze, dobrej izolacji termicznej i oddychalności. Z kolei Polartec Aqua Shell został zaprojektowany w celu zastąpienia neoprenowych i spandexowych skór przeznaczonych do uprawiania sportów wodnych. Na deskę w polarze? No, no...

Skoro mowa o wiatroszczelności? Windblock jest tkaniną zbliżoną właściwościami i konstrukcją do Windstopper'a. Windstopper, produkowany przez firmę W.L. Gore & Associates, jest membraną o bardzo dużej oddychalności i świetnej wiatroszczelności. W połączeniu z dzianiną poliestrową tworzy tkaninę Gore Windstopper. Tkanina ta łączy wiatroszczelność z dobrymi właściwościami termicznymi. Zachowuje przy tym dobrą oddychalność, niską wagę oraz niewielką grubość. Produkowana jest również w wielu odmianach. Jednak nawet w Windstopperze w wersji Fleece trudno odnaleźć charakterystyczną dla Polartec'u przytulność. Materiał ten jest sztywniejszy, od zewnątrz jest bardziej zbity, przypomina on bardziej plusz niż flausz. Oczywiście wcale nie musi to być wadą - jest dzięki temu materiałem cieńszym, gorzej nasiąka wodą i wydaje się mniej delikatny.

Windstopper to pierwszy, omawiany tu, produkt firmy innej niż Malden Mills. Do firmy W.L. Gore & Associates jeszcze powrócę przy okazji kurtek membranowych. Kolej teraz na inne firmy produkujące materiały klasy Polartec, okazuje się jednak, że kolejka wcale nie jest długa... Malden Mills zmonopolizował rynek w zakresie warstwy termoizolacyjnej. Moim zdaniem na uwagę zasługują jeszcze dwie firmy.

Pierwsza to włoska firma Pontetorto. W profilu produkcyjnym SPORTSYSTEM powstają interesujące nas tkaniny termoizolacyjne o nazwie Technopile. Podobnie jak w przypadku Polartec'u, w zasadzie Technopile to nazwa grupy dzianin poliestrowych typu fleece. Tkaniny z grupy Technopile są dobrej jakości materiałami gęsto utkanymi i krótko przycinanym. Producent wyróżnia następujące typy tkanin Technopile. Basic to materiał na tradycyjne polary, stosowany również w warstwach zewnętrznych. Dzięki impregnacji teflonowej materiały te utrzymują suchość ciała przy nieprzychylnej pogodzie. Micro to cienka dzianiny zbliżona do Polartec'u 100. Stretch powstał na bazie połączenia poliestru i lycry. Celem było uzyskanie materiałów dobrze rozciągliwych i powracających do normalnego stanu, pozwalających na swobodne ruchy ciała dla wszystkich rodzajów aktywności sportowej. Underwear jest stosowany do produkcji termicznej bielizny. Structure to przedstawiciel modnej grupy materiałów teksturowych o różnej fakturze powierzchni. Materiałów z serii Double używa się w odzieży zewnętrznej, ponieważ posiadają one zintegrowaną okładzinę (podwójna warstwa).

Drugi konkurent firmy Malden Mills to inna włoska firma Lanificio Becagli. Produkuje również stuprocentowe dzianiny poliestrowe typu fleece, zbliżone właściwościami do Technopile i Polartec'u. Poszczególne serie to Micro, Basic, Tech Light, Tech Stretch, Tech Shield i Tech Fun. Ważne są produkty z linii Tech. Light służy do produkcji bielizny, Stretch jak łatwo się domyśleć to tkanina rozciągliwa, Shield posiada podwyższoną odporność na niesprzyjające warunki zewnętrzne.

Firmy Pontetorto i Lanificio Becagli mają w swojej ofercie również dzianiny wiatroszczelne, są to odpowiednio tkaniny No Wind oraz Tech Wind. Właściwościami i konstrukcją zbliżone są do Windblock'u oraz Windstoppera, wykorzystują, bowiem membrany. Organoleptycznie No Wind jest bardzo podobny do Windstopper'a, można się łatwo pomylić. Widziałem bardzo dobrze zaprojektowane i solidnie uszyte kurtki z tkaniny No Wind, o radykalnie niższej cenie niż zbliżone funkcjonalnością kurtki z Windstopper'a.

Tyle przeglądu materiałów. W następnej części nieco więcej praktycznych informacji, m.in., dlaczego, na polarze za 50 PLN nie można polegać, jak z dużym prawdopodobieństwem rozpoznać oryginał, no i jeszcze trochę różnych, często subiektywnych uwag na temat warstwy termicznej.(...)"

 

 

Część III - Warstwa termoizolacyjna - subiektywnych uwag kilka

 

Występująca w tekście nazwa Polartec oraz nazwy poszczególnych gatunków tego materiału są zastrzeżone przez firmę Malden Mills, nazwa Technopile oraz nazwy poszczególnych gatunków tego materiału są zastrzeżone przez firmę Pontetorto, nazwa Becagli oraz nazwy poszczególnych gatunków tego materiału są zastrzeżone przez firmę Lanificio Becagli. Nazwa Windstoper jest zastrzeżona przez W.L. Gore & Associates.

Artykuł o oryginalnym tytule "Narciarstwo widziane przez pryzmat ubiorów" został opublikowany dzięki uprzejmości i za zgodą autora Pana Romana Simińskiego.

 

 

 

 

Valid HTML 4.01! Valid CSS! RSS XML Feed