Astronawigacja Praktyczna

Praktyka czyli algorytm postępowania w siedmiu punktach

 

ALGORYTM POSTĘPOWANIA

1. Zmierzyć sekstantem wysokość CN (ho) i złapać czas.
2. Poprawić zmierzoną wysokość o wszystkie poprawki.
3. Przyjać założenie, że w momencie pomiaru jesteś w punkcie X (φ, λ).
4. Obliczyć, jaka byłaby wysokość (hc) i azymut CN gdybyś naprawdę był w punkcie X.
5. Z punktu X wykrelić azymut i na linii azymutu odłożyć odległość (w milach) Δh=hc- hs
6. Z tego punktu narysować prostopadłą do azymutu.
7. Ucieszyć się, że masz linię pozycyjną.

Dziś jest 14 sierpnia 1980 r.
Pozycja zliczona jachtu: φ=46°37'N ; λ=10°11'W (trochę na zachód od Kanału La Manche).

1. Zmierzyłeś wysokość dolnej krawędzi Słońca o godz. 10h 06m 29s (czas GMT). Wysokość = 43°36,4'=ho

2. Obliczasz:

 

  ho = 43°36,4'    
+ cc = +0,2    (błąd stały, weź z certyfikatu dla 43°)
      43°36,6'    
+ ci = 3,0    (błąd indeksu, zmierz przed lub po pomiarze metodą na "Słońce" lub "na horyzont")
      43°33,6'    
+ k = - 3,3    (poprawka na wysokość oka nad wodą; RA, str.2 lub sztywna wkładka. Rubryka DIP. Wchodzisz do Ht of Eye liczba np. 3,5m, odczytujesz z rubryki Corrn liczbę -3,3)
      43°30,3'    
+ 0 = + 15,0    (poprawka na dolna krawędź; jak wyżej, rubryka SUN: APR-SEPT. Wchodzisz liczbą 43°30' do rubryki App. Alt. Odczytujesz z rubryki Lower Limb liczbę +15,0)
  hs = 43°45,3'    

Otrzymałeś w ten sposób hs czyli prawdziwą wysokość Słońca nad horyzontem.

3. Przyjmij, że jesteś na równoleżniku najbliższym twojej pozycji zliczonej, w tym przypadku 47°N. Długości na razie nie ustalaj, sama ci wyjdzie. Na razie wiadomo, że "w okolicach" 10° W.
4. Ustal, jaka byłaby wysokość i azymut, gdybyś naprawdę tam był. Otwórz RA na stronie "14 AUGUST". Wejdź do rubryki GMT godzina 10. Przepisz, co tam jest w rubryce SUN, w kolumnach GHA i Dec.

Otrzymasz:
GHA 10 = 328° 51,2'  ;   Dec = N 14°15,4'

Na dole kolumny Dec. widnieje poprawka d=0,8. Zapisz to sobie na boku. Otrzymałeś GHA i Dec. na godz. 1000. Trzeba to poprawić o minuty (06m) i sekundy (29s). Otwórz RA na "yellow pages", czyli "Increments and corrections". Znajdż rubrykę "6m", wejde do niej liczba "29s", odczytaj z rubryki "Sun, planets" liczbę 1°37,3'

Do rubryki sąsiedniej /v or d/ wejdź liczba d=0,8 (poprawka deklinacji). Odczytaj z rubryki Corrn liczbę 0,1.

Oblicz:

GHA 10 = 328° 51,2'
+popr.
6m29s     1° 37,3'
GHA = 330° 28,5'

Uwaga 1: poprawki do GHA zawsze dodajesz, bo zgodnie z definicją, GHA w systemie 360° zawsze rośnie w miarę upływu czasu.
Uwaga 2: poprawkę do Dec. dodajesz lub odejmujesz, w zależności od pory roku, bo deklinacja Słońca rośnie od 22 grudnia do 22 czerwca, a potem maleje. Najprościej to sprawdzić, patrzac na liczbę Dec. z godziny następnej. Jeśli jest ona większa - poprawkę dodaj, jeśli mniejsza - odejmij

Do tablicy HD 605 wchodzi się argumentami: LHA, Dec., φ, zaokraglonymi do pełnych stopni.

Przyjmujesz:
φ=47° (najbliższe twojej φ zliczonej)
Dec.=14°

Potrzebny ci jeszcze LHA w pełnych stopniach.
Obliczasz:

GHA = 330°28,5'
- λ = 10°28,5'
LHA = 320°00,0'

 

Uwaga na przyszłość:
jeśli jesteś na wschód od Greenwich, wtedy wzór będzie GHA + λ = LHA. Wówczas przyjmij do swojej długości końcówkę taką, aby po dodaniu do końcówki GHA dała równy stopień.
Dla przykładu:

GHA = 330°28,5'
+ λ = 010°31,5'
LHA = 341°00,0'

Otwórz teraz HD 605, tom IV, na stronie 40°, 320° LHA (same name).

Wchodzisz do rubryki 47° liczbą Dec. = 14°
Przepisz:

Hc
43°08,7'
d
+47,8
z
121,3
 

Azymut masz gotowy, bo LHA > 180. Jeśli LHA < 180, to azymut = 360 - z, (patrz uwaga na prawym górnym marginesie strony HD 605)
Wysokość jest podana dla deklinacji 14°. Trzeba ją poprawić o 15,3', bo naprawdę wynosi ona 14°15,3'.
Otwórz lewa okładkę tomu. Tytuł: "Interpolation table".
Wejdź do rubryki Dec. inc. liczba 15,3. Poprawkę d=47,8 podziel na dziesiatki (tens)=40, jedności (units)=7 i dziesiate częci (decimals)=8. Z rubryki 40 tens odczytaj 10,2. Na skrzyżowaniu rubryk units 7 i decimals 8 odczytaj 2,0.

Dodaj:   43°08,7'
    10,2'
    2,0'
Hc = 43°20,9'

Podsumowanie: gdybyś naprawdę był w punkcie o współrzędnych φ=47° ; λ=10°28,5', to azymut Słońca wyniósłby 121°, wysokość zaś 43°20,9'.

Oblicz różnicę wysokości zmierzonej sekstantem i obliczonej:

Hs = 43°45,3'
- Hs = 43°20,9'
Δh = 24,4'

Zapamiętaj na przyszłość regułę: jeśli hs > hc, to Δh odkładaj do Słońca, jeśli hs < hc - od Słońca.
Praktyczny rysunek:

 

5 i 6. Teraz lecimy na mapę:

 

 

7.

 

Poprzedni rozdział:
Zamiast wstępu. Teoria
Następny rozdział:
Praktyczne wskazówki. Kulminacja Słońca

Autorem opracowania podręcznika jest Janusz Zbierajewski
Dziękuję za udostępnienie materiałów

 

 

 Strona główna

 

 

Valid HTML 4.01! Valid CSS! RSS XML Feed