Astronawigacja Praktyczna

Gwiazda Polarna oraz Żegluga po ortodromie

 

Gwiazda Polarna

Ze zmierzonej wysokości Gwiazdy Polarnej możesz otrzymać swoją szerokość:

1. Zmierz wysokość i popraw ją o:
    cc - z certyfikatu
    ci - z sekstantu
    ck - z wkładki, rubryka "Stars and Planets"
otrzymasz prawdziwą wysokość h0 Gwiazdy Polarnej.
2. Otwórz RA na stronie danego dnia i oblicz GHA Aries na daną godzinę.
3. Popraw to o minuty i sekundy ("yellow pages").
4. Odejmij (lub dodaj) swoja długość geograficzną. Otrzymasz LHAg = GHAg ± λ
5. Otwórz RA na str. 274-276. Nazywaja się one "Polar Tables". Na dole str. 275 masz instrukcję obsługi.
6. Jeśli jesteś o 1 punkt inteligentniejszy od szympansa i znasz parę słów po angliczafsku - dasz sobie radę.
7. Jeśli spełniasz tylko pierwszy warunek - wyjaśnienie:

Data: 21 kwietnia 1980, Czas: 23h 18m 56s GMT, λ = 37°14'W
Zmierzona i poprawiona wysokość Polaris =49°31,6'

Ze stronic dziennych:

GHA Aries (23h) = 195°09,8'  
poprawki (18m 56s) + 4°44,8'  
Długość - 37°14,0'  
LHA = 162°41,0'  

 

h0 = 49°31,6'  (z sekstantu + poprawki cc , ci , ck)
+a0 = 1°30,6'  (poprawka na LHAγ interpolowana między 162° i 163°)
+a1 = 0,6'  (poprawka na szerokość φ=50°)
+a2 = 0,9'  (poprawka na miesiąc)
  = 51°03,7'  
- 1°          (zawsze od wyniku odejmujesz jeden stopień, bo taka jego uroda)
  = 50°03,7'  

8. Na dole kolumny masz jeszcze podany azymut 359,1°. Jeśli chcesz go uwzględniać, to rzuć żeglarstwo i zgłoś się do pracy w aptece (i to homeopatycznej). Machnij więc na to ręka i rysuj krechę poziomo.

 

 

Żegluga po ortodromie

1. Obliczanie ortodromy (great circle) jest rzeczą niesłychanie skomplikowaną.
Dla żeglarzy równie skomplikowana, co niepotrzebna.

2. Ortodroma składa się z elementów:

  • początkowy kąt drogi
  • odległość ortodromiczna
  • wierzchołek ortodromy
  • punkty zwrotne
  • końcowy kąt drogi

3. Teoria - jeśli cię nudzi, nie czytaj, bo nie jest niezbędna.

4. Praktyka (czytaj i stosuj).
Wybierasz się z okolic Cap Race (Nowa Funlandia) do Bishop Rock - (zachodnia skałka Kanału La Manche). Na oko potrwa to co najmniej 2 tygodnie. Po co masz dziś obliczać, jakim kursem będziesz jechał za 2 tygodnie? Wystarczy jeśli wiesz, jakim kursem masz płynąć teraz. Ewentualnie może cię jeszcze interesować jak daleko masz do tej biskupiej skały. Wniosek: oblicz tylko a i b, czyli początkowy kąt drogi i odległość ortodromiczną. Powtarzaj te obliczenia - powiedzmy - raz dziennie, stale obliczając początkowy kąt drogi. Zajmie ci to niecałą minutę.

Jesteś w punkcie A (Cap Race) φA = 46°N λA = 53°W
Płyniesz do punktu B (Bishop Rock) φB = 49°N λB = 6°W
Oblicz Δ λ = 53 - 6 = 47°
Jest to odpowiednik LHA.
Otwórz HD605 tom 4 na stronie LHA = 47° ("same name"). Wejdź do rubryki 46° (twoja szerokość).
Wejdź do rubryki Dec. liczbą 49° (szerokość punktu B).
Odczytaj: Hc = 58°37'     z = 67,1
Poczatkowy kąt drogi już masz: KD = z = 067. To wszystko!

Jeśli cię interesuje odległość do Bishop Rock, oblicz odległość zenitalną, czyli 90 - Hc.

90°00' = 89°60'  
    - 58°37'  
    31°23'  

Jest to twoja odległość, ale w stopniach i minutach. Chcesz mieć w milach - pomnóż stopnie przez 60 i dodaj minuty:

31 x 60 = 1860    
+ 23    
1883 Mm  

Krótka ściagawka:

LHA = λB - λA = Δ λ
Dec. = φ B
φ = φA

Uwaga: Jeśli twoja szerokość wynosi np. 46°14', a szerokość punktu B = 6°22,5', to - jeśli chcesz - możesz wszystko obliczyç bardzo dokładnie, uwzględniając poprawki i interpolując. Z reguły różnice w KD są wówczas w granicach 0,1 - 0,5°, więc machnij ręka i zaokrąglaj pozycje do pełnych stopni, bo ocean nie apteka.

 

Posłowie:
Drogi Nawigatorze! Z tą wiedzą możesz spokojnie opłynąć Świat i wszędzie trafisz. Broń cię jednak Boże przed dopłynięciem przed oblicze jakiejkolwiek komisji egzaminacyjnej. Ta bowiem bez trudu udowodni ci, że jesteś absolutnym przygłupem, który nie odróżnia precesji od rektascensji oraz gradientu funkcji od amplitudy wschodu i wyrzuci cię z egzaminu na zbitą twarz z głębokim przekonaniem, że uratowała polskie żeglarstwo od jeszcze jednego idioty. I przed tym cię przestrzega, życzący ci dobrze
Autor

 

Jeśli mimo wszystko chcesz wiedzieć czym różni się precesja od rektascensji, oraz poczytać o wielu innych zagadnieniach związanych z astronomią, to zapraszam do lektury: Podstawy astronomii

Rozdział 1 Układy współrzędnych niebieskich
Rozdział 2 Błędy współrzędnych
Rozdział 3 Czas
Rozdział 4 Ruch roczny Słońca na sferze niebieskiej
Rozdział 5 Ruch Księżyca

 

 

Poprzedni rozdział:
Księżyc - Planety - Gwiazdy
 

Autorem opracowania podręcznika jest Janusz Zbierajewski
Dziękuję za udostępnienie materiałów

 

 

 Strona główna

 

 

Valid HTML 4.01! Valid CSS! RSS XML Feed